zmiany w prawie spadkowym 2011

Przepisy ustawy literalnie normują przywołaną sytuację w art. 119 ust. 1 p.u. stanowiąc, iż w razie powołania upadłego do otwartego po ogłoszeniu upadłości spadku, spadek ten wchodzi do masy upadłości, co warte uwypuklenia, z dobrodziejstwem inwentarza, bez konieczności składnia stosownego oświadczenia przez upadłego czy syndyka. „Porozmawiaj z notariuszem o zmianach w prawie spadkowym i ich skutkach” - tak brzmi temat 14. edycji Dnia Otwartego Notariatu, która odbędzie się w sobotę 18 listopada w godzinach 10:00-16:00. Notariusze w 19 miastach w Polsce będą udzielali bezpłatnych informacji prawnych stacjonarnie w wyznaczonych lokalizacjach, telefonicznie, na czacie oraz w trakcie streamingu na żywo. Zmiany w prawie spadkowym. Mniej osób do podziału. Wchodzące w życie nowelizacje ograniczą krąg spadkobierców, regulowanych ustawą. Chodzi o spadkobierców osoby zmarłej, w tzw. trzeciej W poniedziałek 22 maja wprowadzono zmiany w prawie spadkowym. Część przepisów została uznana za przestarzałe i dokonano ich modernizacji, tak aby były zgodne z nowoczesnymi potrzebami. Czym jest zachowek i dlaczego jest kłopotliwy dla spadkobiercy? Po drugie zaś w ostatnich latach bardzo rozwinął się biznes prowadzony przez firmy windykacyjne. Coraz częściej firmy pożyczkowe, a niekiedy nawet banki, nie sprawdzały dokładnie zdolności kredytowej pożyczkobiorców w podeszłym wieku, uznając, że w razie śmierci dług przejmie rodzina. I tak się rzeczywiście działo. Mann Meiner Freundin Flirtet Mit Mir. Zgodnie z nowymi przepisami, zapis windykacyjny jest formą dziedziczenia na podstawie testamentu. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, testament musi zostać sporządzony w formie aktu notarialnego, wówczas osoba wskazana w zapisie nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia Oprócz wymaganej szczególnej formy testamentu (sporządzonego notarialnie) przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być tylko wskazane składniki majątku, a zatem:– rzecz oznaczona co do tożsamości,– zbywalne prawo majątkowe,– przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,– ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub zapis zależy także od tego, czy w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli nie jest on już częścią majątku spadkodawcy – zapis windykacyjny jest bezskuteczny. Gdy przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis będzie również bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością, nie należy do windykacyjny nie może zostać wpisany pod warunkiem lub zastrzeżeniem terminu do testamentu – takie wpisy są uznawane z nieistniejące. Nieważność zapisu windykacyjnego jest możliwa, gdy z treści testamentu wynika jasno, że zapis nie miałby miejsca, gdyby nie pewne zastrzeżenia dotyczące ziszczenia się warunku lub nadejścia określonego terminu. Wówczas konkretna osoba, wskazana jako zapisobiorca staje się nim, lecz na zasadach właściwych dla zwykłych zapisów testamentowych. Jeżeli spełniły się one przed dniem otwarcia spadku, zapis windykacyjny pozostaje w zapisu windykacyjnego zmienia także brzmienie innych przepisów prawa spadkowego. I tak:– Zapis windykacyjny jest zaliczany do zachowku, dlatego też osoba, na rzecz której ustanowiono zapis windykacyjny, może odpowiadać z tytułu należnego innym spadkobiercom zachowku i być zobowiązana do jego zapłacenia; – Osoba, której spadkodawca wyznaczył zapis windykacyjny, może zostać także obciążona zapisem zwykłym; – Przyjęcie, odrzucenie czy stwierdzenie nabycia zapisu windykacyjnego, a także zasady dotyczące powołania spadkobiercy i zdolności do dziedziczenia stosuje się do osoby, na rzecz której spadkodawca dokonał zapisu windykacyjnego w testamencie; – W zakresie odpowiedzialności za długi spadkowe ustawodawca przyjął, że do momentu podziału spadku za długi spadkowe odpowiadają solidarnie spadkobiercy oraz osoba, na rzecz której dokonano zapisu windykacyjnego; – Z kolei od chwili podziału spadku spadkobiercy i osoby, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich części majątku spadkowego; – Na potrzeby zapisu windykacyjnego stosuje się przepisy o zabezpieczeniu spadku (zabezpieczenie zapisu windykacyjnego); – Według nowych przepisów sąd w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku stwierdza jednocześnie nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, wymieniając osobę, dla której spadkodawca uczynił zapis windykacyjny oraz przedmiot tego zapisu; – Osoba, na rzecz której dokonano zapisu windykacyjnego, musi uiścić należny podatek zgodnie z Ustawą z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. 1 Art. 981 (1) § 1 Kodeksu cywilnego 2 Art. 981 (2) oceniacie te zmiany? Dajcie znać w komentarzu. Od 23 października zmiany w prawie spadkowym [ Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., nr 85, poz. 458), która wchodzi w życie w dniu 23 października 2011 roku, wprowadza szereg istotnych zmian do polskiego prawa spadkowego. Przedmiotowa nowelizacja wprowadza m. in. nową regulację odnośnie dziedziczenia ustawowego. W przypadku, gdy jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, wówczas udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku (art. 932 par. 6 Ponadto, znowelizowane przepisy umożliwiają spadkodawcy wskazanie kilku – a nie jak dotychczas wyłącznie jednego – wykonawców testamentu (art. 986 par. 1 uprawniając ich do zarządu masą spadkową, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem (art. 9861 Wykonawcy testamentu, oprócz uprawnienia do pozywania i bycia pozwanymi w sprawach wynikających z zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem, mogą również pozywać w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwanymi w sprawach o długi spadkowe (art. 988 par. 2 Znowelizowane przepisy wydłużają również bieg terminu przedawnienia roszczeń. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń, a także roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku przedawniają się z upływem lat pięciu od odpowiednio – ogłoszenia testamentu bądź otwarcia spadku, a nie w terminie trzyletnim, jak było to dotychczas (art. 1007 Jednakże podstawową zmianą przewidzianą w nowelizacji z dnia 18 marca 2011 r. jest wprowadzenie do polskiego prawa dotychczas nieznanej instytucji zapisu windykacyjnego. Nowa instytucja nie eliminuje jednak dotychczasowego zapisu testamentowego, a jedynie wymusza zmianę jego nazwy na "zapis zwykły" (art. 968 Przepisy o zapisie zwykłym znajdą również odpowiednie zastosowanie do zapisu windykacyjnego (art. 9816 Zapis windykacyjny polega na tym, że spadkodawca może postanowić w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być wyłącznie: (1) rzeczy oznaczone co do tożsamości, (2) zbywalne prawa majątkowe, (3) przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolne oraz (4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności (art. 9811 Ustawodawca wprowadził pewne obostrzenia dotyczące zapisu windykacyjnego. Zapis taki może być uczyniony przez spadkodawcę wyłącznie w testamencie notarialnym, co ma na celu wyeliminowanie prób posługiwania się sfałszowanym testamentem. Ponadto, zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego uważa się za nieistniejące. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny. Nadmienić jednak należy, że przepisów tych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku. Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności (9813 Zapis windykacyjny nie wyłącza możliwości dalszego zapisu, jednakże, zgodnie z treścią art. 9814 spadkodawca może obciążyć osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny, wyłącznie zapisem zwykłym. Celem wprowadzenia instytucji zapisu windykacyjnego jest umożliwienie spadkodawcy zapisania konkretnej rzeczy ze swojego majątku konkretnej osobie. Przed nowelizacją przepisów było to możliwe dzięki instytucji zapisu, lecz wówczas wszystkie rzeczy i tak najpierw przypadały spadkobiercom, wchodziły bowiem w skład masy spadkowej. Zapisobiercy mogli nimi rozporządzać dopiero po przeprowadzeniu postępowania spadkowego. Inaczej rzecz się ma w przypadku zapisu windykacyjnego. Osoba, której zostanie zapisana określona rzecz, dziedziczy ją już w chwili śmierci spadkodawcy. Dla stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego zbędne jest również prowadzenie postępowania spadkowego co do całego majątku spadkodawcy, Sąd może bowiem w toku postępowania spadkowego wydać postanowienie częściowe stwierdzające nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego (art. 677 par. 3 Należy nadmienić, że do zapisu odnosi się wiele przepisów dotychczas przewidzianych wyłącznie dla darowizn. Przykładowo, jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny dokonany przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego (art. 996 Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że zapis windykacyjny został dokonany ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzającym (art. 1039 par. 1 i 2 Jeżeli wartość zapisu windykacyjnego podlegającego zaliczeniu przewyższa wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani zapisu windykacyjnego, ani spadkobiercy zobowiązanego do jego zaliczenia (art. 1040 Dalszy zstępny spadkodawcy obowiązany jest do zaliczenia na schedę spadkową zapisu windykacyjnego dokonanego przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego (art. 1041 Zaliczenie na schedę spadkową przeprowadza się w ten sposób, że wartość zapisów windykacyjnych podlegających zaliczeniu dolicza się do spadku lub do części spadku, która ulega podziałowi między spadkobierców obowiązanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza się schedę spadkową każdego z tych spadkobierców, a następnie każdemu z nich zalicza się na poczet jego schedy wartość zapisu windykacyjnego podlegającego zaliczeniu. Przy zaliczaniu na schedę spadkową nie uwzględnia się pożytków przedmiotu zapisu windykacyjnego (1042 par. 1 i 3 Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili działu spadku (1042 par. 21 Na zakończenie wskazać należy, że nowelizacja z dnia 18 marca 2011 r. wprowadza również zmiany do ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., nr 93, poz. 768 z późn. zm). W związku z nabyciem przedmiotu zapisu windykacyjnego powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadku na zasadach podobnych, jak przy dziedziczeniu testamentowym, zapisie zwykłym czy zachowku. Łukasz Dachowski radca prawny, doradca podatkowy Treści dostarcza von Zanthier Kancelaria Prawnicza Niedoskonałości obecnych rozwiązań We wrześniu 2011 r. wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu Cywilnego wprowadzająca instytucję tzw. zapisu windykacyjnego. Ma ona na celu uproszczenie procedury przekazywania składników majątkowych w drodze testamentu. Jest to reakcja na przewlekłe procesy w sprawach spadkowych. Dotychczas by przekazać np. własność nieruchomości nie wystarczał sam zapis w testamencie. Sporządzenie testamentu otwierało dopiero drogę do prowadzenia procesu spadkowego, którego wynik, mimo istnienia testamentu, nie był przesądzony. Kodeks cywilny przewidywał możliwość przekazania w drodze spadku całości majątku lub jego części jednemu lub kilku spadkobiercom. Jeżeli spadkodawca przekazał majątek kilku osobom łącznie, dziedziczyły one w częściach ułamkowych. Podział majątku był dokonywany w postępowaniu sądowym o dział spadku. Zapis windykacyjny ma zapewnić jasną sytuację odnośnie kwestii, kto dziedziczy określone przedmioty. Z uwagi bowiem na fakt często rozbieżnych opinii spadkodawców co do przedmiotów, które miałyby im przypaść, sprawy spadkowe częstokroć ciągnęły się latami. Próba rozwiązania problemu Nowelizacja pozwala na zapisywanie określonym osobom przedmiotów oznaczonych indywidualnie, ruchomości lub nieruchomości. Przekazane może być również przedsiębiorstwo oraz gospodarstwo rolne. Z uwagi na fakt, że zapis może objąć przedmiot o znacznej wartości, przekazanie składników majątku może nastąpić tylko w testamencie notarialnym. Takie rozwiązanie jest podyktowane względami bezpieczeństwa i ma na celu wyeliminowanie prób posługiwania się sfałszowanym testamentem. Zalety zapisu windykacyjnego Główną zaletą zapisu windykacyjnego jest zapewnienie realizacji woli spadkodawcy. To on decyduje, komu i jakie przedmioty przekaże. Osoby te nie muszą wywodzić się z kręgu jego najbliższych. Ma on pełną swobodę w wyborze podmiotów, którym chce przeznaczyć określone składniki swego majątku. Osoba, której zostanie zapisana określona rzecz, dziedziczy ją już w chwili śmierci spadkodawcy. Po wszczęciu postępowania spadkowego możliwe jest wydanie postanowienia stwierdzającego nabycie określonego przedmiotu. Postanowienie takie zatwierdza nabycie określonej części majątku spadkowego, przez co gwarantuje pewność obrotu prawnego. Prowadzenie postępowania spadkowego odnośnie całego majątku spadkodawcy jest zatem dla stwierdzenia zapisu zbędne. Zapis nie wywołujący skutków prawnych Osoba, na rzecz której został uczyniony zapis, może go odrzucić. Jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się o zapisie, nie złoży ona oświadczenia o jego przyjęciu lub odrzuceniu, zapis uznaje się za przyjęty. Jednakże oświadczenie o odrzuceniu zapisu windykacyjnego złożone po ogłoszeniu upadłości nie wywołuje skutku względem masy upadłości. W postępowaniu spadkowym można pozbawić zapisobiorcę możliwości dziedziczenia poprzez żądanie uznania go za niegodnego. Przypadki, w których jest to możliwe to dopuszczenie się ciężkiego, umyślnego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, umyślne zniszczenie lub ukrycie testamentu, nakłonienie spadkodawcy groźbą lub podstępem do sporządzenia testamentu określonej treści. O uznanie spadkobiercy za niegodnego można wnosić w ciągu roku od dowiedzenia się o przyczynie niegodności i w ciągu 3 lat od otwarcia i ogłoszenia testamentu. Czy zapis sprawdzi się w polskim prawie spadkowym i spełni pokładane w nim nadzieje, okaże się już jesienią. Koniec roku to czas, kiedy podsumowujemy minione dwanaście miesięcy. My po raz kolejny postanowiliśmy podsumować mijający (tym razem 2011) rok pod kątem zmian w polskim prawie. Oczywiście ilość powstających aktów prawnych oraz ich nowelizacje nie zawsze przekładają się na jakość zmian. W związku z czym, w trzech kolejnych publikacjach przedstawimy Państwu ranking TOP 10, naszym zdaniem, najważniejszych nowelizacji oraz nowych aktów prawnych, które weszły w życie w mijającym roku. W poniższej publikacji zaprezentujemy pierwsze trzy miejsca naszego zestawienia. I miejsce w naszym rankingu zajmuje nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075), która weszła w życie w dniu 20 lutego 2011 r. Wprowadziła ona kilka istotnych zmian w zakresie hipoteki jako prawnej formy zabezpieczenia na nieruchomości. Przede wszystkim, został zniesiony dotychczasowy podział hipotek na zwykłe oraz kaucyjne. Obecnie istnieje jedna hipoteka zabezpieczająca wierzytelność pieniężną do oznaczonej sumy pieniężnej, która przypomina dotychczasową hipotekę kaucyjną. Istotnym rozwiązaniem jest również możliwość zabezpieczenia jedną hipoteką kilku wierzytelności z różnych stosunków prawnych, przysługujących temu samemu wierzycielowi. Ponadto, w razie wygaśnięcia hipoteki, właścicielowi nieruchomości przysługuje w granicach wygasłej hipoteki uprawnienie do rozporządzenia opróżnionym miejscem hipotecznym. Większość ze zmian jak odstąpienie od podziału hipotek na zwykłe i kaucyjne, czy precyzyjne określenie zakresu zabezpieczenia przez hipotekę, należy ocenić pozytywnie. II miejsce w naszym rankingu zajmuje nowelizacja ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458), która weszła w życie w dniu 23 października 2011 r., wprowadzając bardzo istotne, w porównaniu do dotychczasowego stanu prawnego, zmiany w prawie spadkowym. Wprowadzono instytucję zapisu windykacyjnego, dzięki której spadkodawca sporządzając testament notarialny będzie mógł przekazać określoną rzecz konkretnej osobie w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być rzecz oznaczona co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo i gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, przedmiot zapisu musi należeć do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku i jednocześnie spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione, zapisobierca nabędzie prawo do przedmiotu zapisu już w momencie otwarcia spadku, a więc już z chwilą śmierci spadkodawcy. Dokonane przez ustawodawcę zmiany, polegające na wprowadzeniu zapisu windykacyjnego, należy ocenić pozytywnie i uznać za korzystne, z uwagi na umożliwienie pełniejszej realizacji woli spadkodawcy. III miejsce w rankingu zajmują, naszym zdaniem, ex aequo dwie zmiany w zakresie prawa administracyjnego. Po pierwsze, nowelizacja ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 roku. Jej celem było usprawnienie postępowania administracyjnego. Nowelizacja ta wprowadziła, obok dotychczas istniejącej możliwości skarżenia bezczynności organów administracji publicznej, możliwość skarżenia prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania w sposób przewlekły (długotrwale nieuzasadniony). Ma ona zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie tylko nie działa w terminie, ale również nie działa odpowiednio szybko (efektywnie), a sprawa trwa zbyt długo. Druga warta uwagi zmiana to ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), której głównym celem bowiem odpowiedzialność finansową urzędników za podejmowanie błędnych decyzji. Zgodnie z ustawą, wydanie bezprawnej decyzji może kosztować urzędnika państwowego nawet równowartość rocznej pensji. Aby można było pociągnąć urzędnika do odpowiedzialności, muszą zostać spełnione wskazane w ustawie przesłanki, jednak już samo wprowadzenie takiego rozwiązania należy ocenić pozytywnie, ponieważ urzędnicy mając na uwadze grożącą im osobistą odpowiedzialność finansową, będą z pewnością podejmowali swoje czynności i decyzje w sposób bardziej przemyślany i uzasadniony, nie naruszając przy tym w sposób rażący przepisów prawa. jest zahamowanie i odwrócenie niekorzystnych trendów w działaniu aparatu administracyjnego. Ustawa wprowadziła bowiem odpowiedzialność finansową urzędników za podejmowanie błędnych decyzji. Zgodnie z ustawą, wydanie bezprawnej decyzji może kosztować urzędnika państwowego nawet równowartość rocznej pensji. Aby można było pociągnąć urzędnika do odpowiedzialności, muszą zostać spełnione wskazane w ustawie przesłanki, jednak już samo wprowadzenie takiego rozwiązania należy ocenić pozytywnie, ponieważ urzędnicy mając na uwadze grożącą im osobistą odpowiedzialność finansową, będą z pewnością podejmowali swoje czynności i decyzje w sposób bardziej przemyślany i uzasadniony, nie naruszając przy tym w sposób rażący przepisów prawa. Zmiany w polskim prawie wprowadzone w 2011 roku, zajmujące kolejne miejsca w naszym rankingu, zostaną omówione w następnych publikacjach kancelarii, do lektury których już teraz Państwa serdecznie Szulikowskiradca prawny i partner zarządzającyM. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna Przygotuj się do stosowania nowych przepisów! Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu. Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE Spadkodawca będzie mógł postanowić w testamencie, iż konkretny członek rodziny nabywa wskazaną rzecz, czyli przedmiot zapisu, już w chwili otwarcia... Spadkodawca będzie mógł postanowić w testamencie, iż konkretny członek rodziny nabywa wskazaną rzecz, czyli przedmiot zapisu, już w chwili otwarcia spadku, z chwilą śmierci. Umożliwiać to ma tzw. zapis windykacyjny zawarty w znowelizowanym kodeksie cywilnym. Obecnie nie jest możliwe przekazanie w testamencie określonych składników majątku. Sejmowa Komisja Zmian w Kodyfikacjach zakończyła prace nad projektem ustawy zmieniającym zasady sporządzania testamentu (zawarty w druku sejmowym nr 3018) Na podstawie obowiązujących przepisów nie można zrealizować ostatniej woli zmarłego co do dziedziczenia po nim w sposób prosty i zgodny z testamentem. - Błędne jest powszechne przekonanie, że w testamencie można przekazać poszczególnym spadkobiercom konkretne składniki majątku. W polskim prawie nie ma instytucji testamentu działowego – mówi poseł Andrzej Orzechowski. - Trudno pogodzić się z myślą, że zapisanie w testamencie konkretnej rzeczy konkretnej osobie nie oznacza, że owa rzecz stanie się własnością tej sądPrzyczyną tego problemu jest art. 1037 Kodeksu cywilnego. Na jego mocy można stwierdzić, że sami spadkobiercy lub, jeśli nie dojdą do porozumienia, sąd decydują, komu przypadnie konkretna rzecz z majątku po zmarłym. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Piotr Kluz wyjaśniał, że w świetle obowiązujących przepisów księgi czwartej Kodeksu cywilnego regulującej spadki spadkodawca nie może w sposób skuteczny przesądzić o podziale składników jego majątku pomiędzy osoby wskazane w testamencie. Dopuszczalne jest powołanie spadkobiercy lub spadkobierców jedynie do całego spadku albo do jego ułamkowej części. Nie można wskazać przedmiotów dziedziczenia - Przyznać należy, że w świetle obowiązujących przepisów prawa spadkowego spadkodawca nie może w sposób wiążący spadkobierców wskazać, jakie przedmioty mają przypaść po jego śmierci poszczególnym osobom – powiedział Piotr Kluz. - Osłabia to w sposób oczywisty wolę testatora. Nie odpowiada również przepisom i oczekiwaniom tych też względów rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego przewiduje wprowadzenie zapisu windykacyjnego, to jest zapisu testamentowego ze skutkami rzeczowymi. Zdaniem ministra Kluza dzięki tej instytucji spadkodawca będzie miał możliwość skutecznego rozporządzania konkretnymi składnikami swojego majątku na wypadek śmierci. Zaletą tego zapisu jest jego prostota i zgodność z wolą testatora. Zapis windykacyjny powodować będzie nabycie przedmiotu zapisu przez zapisobiercę już w chwili śmierci testatora bez konieczności podejmowania jakichkolwiek dodatkowych działań. Zatem spadkodawca będzie mógł postanowić w testamencie, iż zapisobierca nabywa konkretną rzecz, czyli przedmiot zapisu, już w chwili otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci. Zapis windykacyjny Regulacje zawarte w rządowym projekcie przewidują, że przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być rzeczy oznaczone co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, czyli na przykład wierzytelność, przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Projekt dopuszcza posłużenie się zapisem windykacyjnym jedynie w testamentach sporządzonych w formie szczególnej, czyli w formie aktu notarialnego. Notariusz ma wtedy obowiązek sporządzenia zawarte w rządowym projekcie ustawy dotyczące zapisu windykacyjnego stwarzają możliwość zapisania w testamencie przez spadkodawcę określonych rzeczy wskazanym w testamencie osobom. Dopuszczalny obecnie zapis zwykły uregulowany w art. 968 kodeksu cywilnego, mocą którego spadkodawca może zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby wymaga zawarcia umowy. Takie rozwiązanie odbiega od powszechnego w naszym społeczeństwie przekonania, że zapis wywołuje skutki już z chwilą wejdą w życie po półmroku od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Katarzyna

zmiany w prawie spadkowym 2011